Unormowania prawne PIT w Polsce

Poprzednio wspominaliśmy o rozwiązaniach podatkowych na ziemiach polskich w perspektywie historycznej  , dziś skupimy się na podatku dochodowym od osób fizycznych, którego początki sięgają lat 90. 

Podatek taki konieczny był z racji funkcjonowania gospodarki wolnorynkowej. Coraz większa liczba prywatnych przedsiębiorstw przynosząca dochody osobom fizycznym musiała zostać poddana regulacjom ekonomicznym.

Wprowadzenie ustawy poprzedzała społeczna kampania informacyjna. Udzielano porad w zakładach oraz w mediach i prasie. Pierwsze rozliczenie przypadło na rok 1993. Nie obyło się bez początkowych trudności zarówno po stronie podatników jak i urzędników. Nikt nie był jednak obarczony dodatkowymi opłatami w wyniku późniejszego składania dokumentu. 

Podatnicy początkowo nie rozumieli idei PITów, uważając te opłaty jako karę. Były one jednak obywatelskim obowiązkiem, wypełnianym jak do tej pory w innej formie. Podatek dochodowy jest uregulowany ustawą z dnia 26 lipca 1991r. 

Co tak właściwie obejmuje PIT? Obejmuje on wszelkie dochody, poza tymi, które kwalifikuje się do kategorii zwolnień podmiotowych. Dochód natomiast w najprostszym rozumieniu jest nadwyżką sumy przychodów nad kosztami ich uzyskania w przebiegu roku kalendarzowego. Podatek taki płaci każda osoba fizyczna, która osiąga dochód. 

PIT można obliczać zgodnie z tzw. progiem podatkowym. Pierwszy próg odnosi się do rocznego dochodu mniejszego niż 85 528 zł, a drugi powyżej tej kwoty.

Zeznanie podatkowe należy złożyć w nieprzekraczalnym terminie do 30 kwietnia. Do tego dnia należy również uiścić ewentualne opłaty. Jeżeli natomiast w PIT wyliczono nadpłatę podatkową urząd skarbowy zobowiązany jest w terminie 3 miesięcy na oddanie jej podatnikowi.

Historyczne rozwiązania podatkowe a współczesny PIT

Co roku słyszymy o PIT-ach i konieczności rozliczenia się z nich. Dla wielu jest to przykry obowiązek, który zajmuje czas i myśli. Dlatego z ciekawości warto sprawdzić czy rozwiązania podatkowe z przeszłości byłyby dla nas mniej bolesnym doświadczeniem. 

Cofając się do czasów plemiennych podatek dochodowy musielibyśmy oddawać w formie daniny fizycznej w formie plonów i bydła na rzecz jaśnie panującego księcia. Dopiero później w XIV w., gdy w mennicy polskiej rozpoczęto wybijanie pierwszych monet podatek dochodowy przyjął formę pieniężną. Konieczność oddawania podatków dochodowych skupiona była nie tylko na osobie władcy państwa polskiego, ale również na głowie stolicy apostolskiej. Plusem życia w XXI w. jest to, że podatek dochodowy oddajemy na rzecz ogółu społeczeństwa.

Jak wszystko, również decyzje o pobieraniu podatków podlegały przekształceniom.  Z czasem z opłat podatkowych zwolniono stan duchowieństwa i szlachtę. Oba te stany zyskały jednocześnie prawo do decydowania sprawach polityki państwa. Ogół społeczeństwa jeszcze długo musiał czekać na możliwość demokratycznego wypowiadania się o własnych pieniądzach.

Dopiero ustanowienie konstytucji 3 maja 1791 r. unormowało dotychczasowe sprawy podatkowe. Od tego momentu to Sejm decydował kto jest zobowiązany do płacenia podatków i w jakiej wysokości. Do opłat zobowiązany był każdy bez względu na status społeczny. Natomiast okres zaborów Polski spowodował duży zamęt w zakresie opodatkowania, co było spowodowane trzema odrębnymi systemami podatkowymi. Należało więc włożyć dużo wysiłku, aby po odzyskaniu w 1918 r. niepodległości unormować prawnie sytuację podatkową.

W okresie międzywojennym funkcjonowała ustawa z dn. 16 lipca 1920 r. o państwowym podatku dochodowym. Natomiast pierwszą ogólną kodyfikacją polskiego prawa na której wzoruje się wiele obecnych rozwiązań była ordynacja podatkowa z 15 marca 1934 r.

Jeżeli chcemy dowiedzieć się o obecnie funkcjonujących przepisach podatkowych musimy sięgnąć do ustawy zasadniczej czyli 217 art.  Konstytucji RP z 2 kwietnia 1997 r.